PROJECT

Stadsnatuur Maastricht

Omschrijving
logo SN

“Maastricht is een compacte stad in een wijds landschap”. Onder de noemer van deze compacte stad heeft Maastricht zich de afgelopen decennia ontwikkeld als een stad waarbij niet alleen publieke voorzieningen en werkgebieden maar ook groen landschap en natuur goed en snel bereikbaar zijn. De keerzijde is echter, dat het binnenstedelijk gebied van Maastricht in hoge mate versteend is door de verdichtingstrategieën uit het verleden. Maastricht heeft minder openbaar groen in de bebouwde kom dan vrijwel alle andere grote steden. Dat groen, dat op zich een aantal pareltjes kent, is verder sterk versnipperd en ecologisch gezien van matige kwaliteit. Er liggen daarom kansen om de stadsnatuur van Maastricht ook in het binnenstedelijk gebied te versterken: meer biodiversiteit, aantrekkelijker woon-, werk- en recreatieklimaat en zelfs een impuls voor het persoonlijk geluk van haar inwoners.

IVN Maastricht heeft het initiatief genomen om het project 'Stadsnatuur Maastricht' te starten, met als doel om de stadsnatuur in Maastricht te versterken met meer biodiversiteit en een sterkere beleving van stadsnatuur. Maar het creëren van een krachtige stadsnatuur in Maastricht is een langjarig transitieproces: het speelveld dat bepaalt hoe de natuur in de stad er uit ziet is te groot, te complex, te traag om door één partij of in één programma te worden aangepakt. Net als veel andere maatschappelijke opgaven vergt dit cocreatie, waarin publieke, private en particuliere partijen samen werken aan een krachtiger stadsnatuur.

Dit proces start met het ontwikkelen van een Stadsnatuurvisie (SNV): een integraal en strategisch document dat nog niet bestaat voor Maastricht. Dit maakt dat Stadsnatuur onvoldoende wordt meegewogen bij het maken van beleid, bij vertaling hiervan in bouw- en beheersplannen en dat kansen om natuur “mee te koppelen” te weinig worden benut. Met het ontwikkelen van deze visie wordt een proces gestart waarbij wordt toegewerkt enerzijds naar een inspirerende “stip aan de horizon”, en anderzijds naar het creëren van meer draagvlak voor het thema stadsnatuur.

De SNV wordt vormgegeven door deelnemers aan de Stadsnatuurtafel (SNT). De SNT is een denktank van 13 personen die samen in een zevental ateliersessies de SNV gaat ontwikkelen. Zij zijn dus verantwoordelijk voor het eindresultaat; de Project Organisatie bereidt voor, ondersteunt en is verantwoordelijk voor communicatie.

Naast de ontmoetingen van de stadsnatuurtafel worden vijf publieke lezingen georganiseerd, die open zijn voor publiek. Iedereen kan deze lezingen gratis bijwonen en deelnemen aan een korte discussie achteraf. Na dit publieke gedeelte komt de SNT bij elkaar om te werken aan de visie in het verlengde van de lezing en de publiek discussie.

Meer informatie: www.stadsnatuurmaastricht.nl.
Initiatiefnemer en organisatie

Initiatiefnemer is IVN Maastricht. Rob Jansen is de architect en kartrekker van het proces. Behalve IVN zijn de gemeente Maastricht en ICIS/ UM vertegenwoordigd in de stuurgroep.

Het kernteam coördineert het te doorlopen proces. Behalve IVN Maastricht zijn ook ICIS/ UM en het Maastricht-LAB vertegenwoordigd in het kernteam, aangevuld met twee vrijwilligers als griffier van de Stadsnatuurtafel en begeleider van de werkstromen (zie onder).

De Stadsnatuurtafel bestaat uit 13 personen die op vrijwillige basis en persoonlijke titel deelnemen aan dit proces. Zij zijn eindverantwoordelijk voor het eindproduct: de Stadsnatuurvisie.

De Stadsnatuurtafelsessies worden voorbereid door werkstromen: een groep vrijwilligers en betrokken organisaties die de sessie inhoudelijk voorbereiden, informatie verzamelen en een briefing opstellen.

Rol lab

Het Maastricht-LAB is partner in dit proces en onderdeel van het kernteam in de projectorganisatie. Specifieke richt zij zich op:
– advisering t.a.v. functioneren stadsnatuurtafel
– samenwerking met diverse afdelingen binnen de gemeente Maastricht
– mede-vormgever van het te doorlopen leerproces
– ondersteunen van mogelijke nieuwe projecten en coalities

Onderzoeksvragen
  • Waarom doen mensen op vrijwillige basis mee aan dit proces? Worden zij gedreven door het einddoel, het doorlopen leerproces, het aangeboden netwerk of anders?
  • Hoe verloopt het proces binnen de Stadsnatuurtafel in de totstandkoming van de Stadsnatuurvisie? Welke conflicten en belangen worden zichtbaar?
  • Komen de resultaten achteraf overeen met de verwachtingen die men vooraf heeft bij de ontwikkeling van de visie?
  • Is het Transitie Management model toepasbaar in dit doorlopen proces?
  • Welke rol is gewenst voor de gemeente Maastricht in dit proces, zowel gedurende het proces alsook bij de oplevering van de visie?
Stand van zaken

De stadsnatuurtafel komt voor het eerst bij elkaar op 13 september 2016. De ambitie is om medio 2017 het eindproduct op te leveren: de Stadsnatuurvisie. Vervolgens wordt besloten hoe dit proces te continueren, met als doel een krachtigere stadsnatuur voor Maastricht.

Meer info: www.stadsnatuurmaastricht.nl.