PROJECT

Caracola

Omschrijving
Maastricht heeft de ambitie om zich te profileren als ‘creative city’ in de regio. Het aantrekken en behouden van (professionele) kunstenaars, creatieve en culturele ondernemers en ambachts­lieden is hier een belangrijk onderdeel van. Broedplaatsen versterken de aanwas van nieuwe creatieve bedrijvigheid, die ontstaat en tot groei komt vanuit de broedplaatsen. Zij zijn onderdeel van professionele netwerken maar ook van informele circuits die voor creativiteit belangrijk zijn.

Veel creatieve, duurzame en culturele initiatieven hebben behoefte aan goedkope werkruimte en/of woon-en-werkruimte en werken daarnaast graag samen met andere initiatieven. De huidige leegstandsproblematiek in Maastricht biedt kansen om deze ‘ruimtevragers’ (tijdelijk) te huisvesten en de bundelen in creatieve broedplaatsen. Voorbeelden van bestaande broedplaatsen zijn het Landbouwbelang / Landhuis, Mandrill en Hotel de Ossekop, Kunstfront en Gallery OHP9. Zie ook www.culturalfreezonecollective.org/.

Caracola introduceert een nieuwe vorm van ontwikkelbeheer van leegstaand vastgoed, door creatieve broedplaatsen te creëren in (tijdelijk) leegstaand vastgoed. Daarmee fungeert Caracola als ontbrekende schakel tussen het grote aanbod van leegstaande gebouwen en de ruimtevraag van creatieve, duurzame en culturele initiatieven. Als ontwikkelbeheerder is Caracola actief betrokken bij de ontwikkeling van de broedplaats en vervullen daarbij de volgende rollen: leegstandsbeheerder, conciërge, gebruiker, ondersteuner van initiatieven, verbinder tussen partijen en programmeur van (publieke) activiteiten.

Sinds februari 2015 is Caracola gestart met een eerste creatieve broedplaats in de Theresiaschool: President Rooseveltlaan 213 in de wijk Wittevrouweveld van Maastricht. Zij krijgen de mogelijkheid om de komende 2,5 jaar te experimenteren met hun concept en werkwijze. Daarnaast verkent Caracola de mogelijkheden om op een tweede locatie te starten.

Initiatiefnemers

Caracola is een stichting die momenteel bestaat uit Tim Strasser, Bart Dekker, Juliette Tessier, Lyanne Polderman en Willem Verschoor. De initiatiefnemers en bestuursleden wonen in Maastricht en hebben ruime ervaring met het organiseren van sociale en culturele projecten in voornamelijk tijdelijk leegstaand vastgoed. Voorbeelden zijn o.a. het initiëren en ondersteunen van activiteiten in Culturele Vrijplaats het Landbouwbelang, Mandril Cultural and Political Centre, Het Landhuis, Proeftuin Sphinxpark, Gallerie OHP9, en tijdens Parcours Festival, The We Festival en Fusion Festival.

Voor meer informatie over Caracola bezoek hun Facebook pagina of mail naar mail@caracolaspace.org.

Betekenis van het woord Caracola:
Caracola is de Spaanse benaming voor een spiraalvormige schelp. Elke schelp die wordt achtergelaten door haar eerste bewoner, is een nieuwe potentiële leefomgeving van nieuwe organismen. De schelp ‘caracola’ is symbool voor leegstand, oftewel ‘de schelpen van de industriële maatschappij’, die door nieuwe initiatieven gebruikt worden. Daarnaast is de schelp een traditioneel object en wordt in tal van culturen als kunstvoorwerp en instrument gebruikt.

Rol lab

Het Maastricht-LAB is adviseur, verbinder en partner in dit project:
– concretiseren van het concept
– het in kaart brengen van de belangrijkste randvoorwaarden
– adviseren in het opzetten van een juiste organisatievorm
– verbinden met partijen uit de stad
– ondersteunen bij het vinden van passende locaties.

Onderzoeksvragen
  • Biedt Caracola een nieuwe vorm van leegstandsbeheer, die complementair is aan werkzaamheden van traditionele leegstandsbeheerders?
  • Welke belemmeringen komt Caracola tegen bij het opstarten van een eerste broedplaatsen?
  • Hoe lang moet een tijdelijke situatie minimaal duren, om tot een volwaardige culturele broedplaats te groeien?
  • Hoe zien juridische overeenkomsten eruit, die van toegevoegde waarde zijn voor zowel de gebruikers als de eigenaar van het gebouw? Hoe verhoudt zekerheid zich tot de noodzakelijke flexibiliteit?
  • Hoe groot is de kans dat het fenomeen ‘gentrification’ optreedt door leegstand (tijdelijk) te benutten als creatieve broedplaats?
  • Kan deze vorm van ontwikkelbeheer uitgroeien tot een flexibel maar stabiel netwerk van creatieve broedplaatsen in de stad? Is het mogelijk om initiatieven een structurele plek te bieden in permanente tijdelijkheid?
Stand van zaken

UPDATE 17.06.2015
Sinds februari 2015 is Caracola gestart met een eerste creatieve broedplaats in de Theresiaschool: President Rooseveltlaan 213 in de wijk Wittevrouweveld van Maastricht. Zij krijgen de mogelijkheid om de komende 2,5 jaar te experimenteren met hun concept en werkwijze. Daarnaast verkent Caracola de mogelijkheden om op een tweede locatie te starten.

Maastricht-LAB is nog steeds betrokken als key partner en monitort het proces gedurende de opstartfase. Daarnaast was het initiatief van Caracola een extra motivatie om een debat te organiseren over Creative Hubs in Maastricht op 7 april 2015.

SEPTEMBER 2014
Medio 2014 is het concept van Caracola geconcretiseerd en voor het eerst aan beleidsmedewerkers van de gemeente Maastricht gepresenteerd. Op dit moment wordt onderzocht welke locaties geschikt zijn om een eerste creatieve broedplaats te starten. Daarnaast wordt het organisatiemodel verder uitgewerkt.